Teknenizi ekspertiz öncesinde doğru şekilde hazırlamak yalnızca eksperlere karşı bir nezaket göstergesi değil, aynı zamanda onların işlerini daha verimli yapmasına ve tekneniz hakkında mümkün olan en olumlu değerlendirmeyi vermesine yardımcı olur.
Bir yelkenli satın almak üzereyseniz ve bir satış öncesi ekspertiz (pre-purchase survey) yaptırmaya karar verdiyseniz, bu inceleme teknenin denize elverişli olup olmadığını anlamanızı sağlar. Ayrıca acil bakım veya onarım gerektiren kusurlar ortaya çıkarsa satış fiyatının düşürülmesi konusunda size önemli bir pazarlık avantajı kazandırabilir.
Eksper ile tarih, yer ve ücret konusunda anlaştıktan sonra, eksper sizden rezervasyon için bir ön ödeme isteyebilir ve raporda nelerin inceleneceğini belirten bir liste gönderebilir. Ayrıca teknenin hangi temizlik ve hazırlık seviyesinde olmasını beklediğini de bildirebilir. Bu taleplere uyulması önemlidir.
Tekne sörveyi hizmeti almak için Yelkenli Tekne Sörveyi/Ekspertizi sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
Sonraki Adım Nedir?
Alıcılar İçin
Alıcı olarak satıcıya ekspertiz günü teknenin nasıl hazırlanması gerektiğini açık şekilde bildirmelisiniz.
Tekne:
Karaya alınmış olmalı
Karinası temizlenmiş olmalı
Gövde kuru olmalı
Ayrıca iç ve dış mekânın temizlenmesinin önemini satıcıya hatırlatmanız gerekir. Bu hazırlık satıcının sorumluluğundadır.
Satıcılar İçin
Satıcı olarak teknenin:
Temiz
Düzenli
Dağınıklıktan arındırılmış
olmasını sağlamalısınız.
Ekspertiz sırasında hazır bulunmanız tavsiye edilir. Böylece eksperin sorularını cevaplayabilirsiniz.
Daha önce yapılmış bir ekspertiz raporunuz varsa, önceki tavsiyelerin yerine getirilip getirilmediğini göstermek açısından faydalıdır.
Marina yönetimi ile aşağıdaki konularda önceden iletişim kurulmalıdır.
Ekspertiz Öncesi Hazırlık Kontrol Listesi
1. Marina ve Güvenlik Bilgilendirildi mi?
Eksperin marinaya girişine izin verilmiş olmalıdır.
Gerekirse:
Kimlik
Kartvizit
Mesleki sorumluluk sigortası
ibraz etmesi istenebilir.
2. Aküler Şarjlı mı?
Eksper aşağıdakileri test edecektir:
Elektronik cihazlar
Aydınlatmalar
Motor
Bu nedenle akülerin tamamen şarj edilmiş olması gerekir.
Deneme seyri yapılacaksa motor suya indirildikten sonra çalıştırılacaktır.
3. Kıyı Elektriği Hazır mı?
Eksper AC elektrik panosunu incelemek isteyecektir.
Tekne treyler veya kızak üzerindeyse marina elektriğine bağlanmak mümkün olmayabilir.
Bazı sahipler taşınabilir jeneratör kullanmaktadır.
4. Kokpit ve Sintine Temizlenmeli
Eksper diz boyu su içerisinde çalışmak istemez.
Şunlar sağlanmalıdır:
Kokpit kuru olmalı
Sintine kuru olmalı
Omurga saplamaları görülebilmeli
Sintinede yağ bulunması olumsuz bir izlenim yaratır ve raporda belirtilir.
5. Dolaplar ve Depolama Alanları Boşaltılmalı
Eksper zamanını dolap boşaltmakla geçirmek istemez.
Aşağıdaki bölmeler kontrol edilebilir durumda olmalıdır:
Dolaplar
Çekmeceler
Yatak altları
Kokpit kilitli bölmeleri
Özellikle kokpit dolapları genellikle en dağınık alanlardır.
6. Satışa Dahil Ekipman Listesi Hazırlayın
Örneğin:
Televizyon
Mikrodalga
Dalış ekipmanları
Balıkçılık ekipmanları
Su oyuncakları
Her ekipman için:
Satın alma tarihi
Alış fiyatı
Tahmini bugünkü değeri
belirtilmelidir.
7. Yelken Listesi Hazırlayın
Tüm yelkenlerin:
Yaşı
Tipi
Durumu
listelenmelidir.
Yelkenler depoda tutuluyorsa açılıp incelenebilecek temiz bir alan hazırlanmalıdır.
8. Tüm Zemin Kaplamalarını Kaldırın
Örneğin:
Halılar
Kauçuk paspaslar
Çıkarılabilir kaplamalar
sökülmelidir.
9. Tüm Vanalara Erişim Sağlayın
Deniz vanalarının kontrolü ekspertizin en önemli bölümlerinden biridir.
Eksper:
Vanaları açıp kapatacak
Hortumları inceleyecek
Kelepçeleri kontrol edecektir
Bu alanlar tamamen erişilebilir olmalıdır.
10. Yedek Parça Listesi Hazırlayın
Özellikle pahalı parçaları listeleyin:
Alternatör
Sintine pompası
Vinç kolları
Marş motoru
11. Dahil Olan Takımları Listeleyin
Örneğin:
Anahtar takımları
Tornavidalar
Lokma setleri
Elektrik test cihazları
12. Tüm Lambaların Çalıştığını Kontrol Edin
Çalışmayan her ampul raporda kusur olarak belirtilir.
Bu da satıcı açısından ek eksiklik listesi oluşturur.
13. Güvenlik Ekipmanlarını Hazırlayın
Kontrol edilecek ekipmanlar:
Yangın söndürücüler
İşaret fişekleri
Can yelekleri
Acil durum ekipmanları
14. Kişisel Eşyaları Kaldırın
Satışa dahil olmayan eşyalar çıkarılmalıdır:
Kıyafetler
Defterler
Dekorasyon ürünleri
Çarşaflar
Kişisel kitaplar
15. Tekne Evraklarını Hazırlayın
Örnekler:
Ruhsat
Kayıt belgeleri
Lisanslar
Kimlik evrakları
Seyir defteri
16. Yapılan Bakım ve Tamiratların Listesini Hazırlayın
Düzenli tutulan bakım kayıtları teknenin değerini artırır.
Bu durum tekne sahibinin teknesine özen gösterdiğini gösterir.
17. Genel Temizlik
Bazı durumlarda eksper incelemeyi reddedebilir.
Özellikle:
Dizel kokusu
Gaz kaçağı kokusu
Kanalizasyon kokusu
Yoğun küf oluşumu
sağlık riski oluşturduğundan kabul edilmeyebilir.
Deneme Seyri (Sea Trial)
Alıcı deneme seyri talep edebilir.
Bu durumda:
Eksper önceden bilgilendirilmeli
Satıcı hazırlık yapmalı
Tekne yeniden suya indirilmeli
Deneme seyri genellikle yaklaşık 2 saat sürer.
Bu sırada eksper:
Makine dairesinde
Motoru gözlemler
Kaçakları inceler
Sintineyi tekrar kontrol eder
Güvertede
Direği inceler
Armayı kontrol eder
Yelkenleri değerlendirir
Gövde esnemelerini gözlemler
Teknenin genel performansını inceler
Bu nedenle güverte temiz olmalı ve halatlar düzgün şekilde düzenlenmiş olmalıdır.
Sonuç
Hiçbir koşulda eksperden tekneyi ekspertize hazırlaması beklenmemelidir.
Teknenin temiz, düzenli ve erişilebilir olması:
Zamandan tasarruf sağlar
Ek ücretleri azaltır
Daha ayrıntılı bir rapor alınmasına yardımcı olur
Teknenizi gurur duyacağınız şekilde sunun.
Eksperin Çekiç Kullanmasından Korkmayın!
Bir tekne ekspertizinde eksperin küçük bir çekiçle gövdeye ve yapısal bölgelere vurduğunu görebilirsiniz.
Bu normaldir.
Ses ve titreşim yardımıyla:
Delaminasyon
Nem girişi
Yapısal boşluklar
tespit edilmeye çalışılır.
Ekspertiz Sonrası Önceliklendirme
Birçok eksper bulguları aşağıdaki gibi sınıflandırır:
A Kategorisi
Denize indirmeden önce mutlaka yapılması gerekenler:
Güvenlik ekipmanları
Seyir fenerleri
Demir takımı
Deniz vanaları
Hortum kelepçeleri
B Kategorisi
İlk fırsatta yapılması gerekenler:
Aşınmış motor takozları
Gevşek korkuluklar
Sızdıran camlar
Tükenmiş çinkolar
C Kategorisi
Estetik veya kritik olmayan eksiklikler.
Yazarın Kendi Ekspertizinde Ortaya Çıkan 3 Sorun
1. Çinkolar
İletkenlik testi sonucunda kurban anotların yeterli çalışmadığı ortaya çıktı.
Çözüm:
Söküldü
Zımparalandı
Şaft temizlendi
Yaklaşık 20 dakika sürdü.
2. Küçük Su Girişi
Tatlı su dolum kapağının contası bozulmuştu.
Çözüm:
Vidalar söküldü
Yüzey temizlendi
Yeni mastik uygulandı
Yeniden monte edildi
Yaklaşık 30 dakika sürdü.
3. İşaret Fişekleri
Acil durum fişeklerinin kullanım süresi dolmuştu.
Çözüm:
Yeni fişekler satın alındı
Eski fişekler itfaiyeye teslim edildi
Çok Önemli Not
Birçok deniz eksperi motoru yalnızca görsel olarak inceler ve çalıştırmaz.
Bu nedenle ikinci el tekne alımında:
Motorun yenileme/değiştirme maliyetine karşılık gelen bir miktarın emanet hesapta tutulması ve tekne suya indirildikten sonra sertifikalı bir motor ustası tarafından detaylı kontrol yapılması tavsiye edilir.
Bu yöntem alıcı için önemli bir güvence sağlar. Özellikle ikinci el yelkenli satın alırken ekspertiz kadar motor kontrolü de kritik öneme sahiptir.