Bu yazı, teknesi ile dünya turu yapacak denizcilere tekne hazırlığı konusunda yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır. Buradaki öneriler tavsiye niteliğindedir; teknenin hazırlanmasına ilişkin nihai sorumluluk teknenin sorumlusuna aittir.
DÜMEN VE YATAKLARI
Dünya turu gibi uzun bir gezide dümen veya dümen yatağı arızası ciddi sorunlara, hatta turu sürecinde çok ciddi sonuçlara neden olabilir. Dümen yataklarından su girmesi sık karşılaşılan bir problemdir. Bu durum küçük bir rahatsızlıktan ciddi bir güvenlik sorununa kadar değişebilir.
Yatakların su sızdırmazlığı hem yatakların hem de O-ring gibi kauçuk contaların durumuna bağlıdır. Bu nedenle tüm contaların yenilenmesi ve yatakların bakımdan geçirilmesi kritik öneme sahiptir.
Soğuk sularda metal dümen milleri hafifçe büzülebilir ve aşınmış ya da elastikiyetini kaybetmiş contalarda beklenmeyen kaçaklara yol açabilir.
Tekne hazırlığında önerilen işlemler
Dümeni sökün ve inceleyin. Mümkünse dümen ve çevresinde ultrasonik kontrol yaptırın.
Dümen yataklarını söküp bakım yaptırın veya yenileyin. Üretici firma tarafından servis edilmesi tercih edilir.
DİREK, BUMBA, VANG VE FURLER SİSTEMLERİ
Direk veya arma arızaları dünya turu gezilerinin en yaygın problemlerindendir.
Dikkatli incelemeler birçok sorunu önleyebilir.
Önerilen işlemler
Direk ve bumbayı tamamen sökün, uzman bir arma ustasına kontrol ettirin.
Pimler ve bağlantı elemanlarında penetrant (dye) testi yaptırın.
Direğe çıkışı kolaylaştıracak direk basamakları eklemeyi düşünün.
Direk iç tesisatını yenileyin ve koruyucu kılıf içinde geçirin.
Tüm direk raylarının bağlantılarını kontrol edin.
Yelken kaldırma ve camadan işlemlerini kolaylaştıracak rulmanlı ray sistemi düşünün.
Gooseneck bağlantısını dikkatle inceleyin.
Salma ve vantelerde yelken sürtünmesini önleyici korumalar kullanın.
İstemsiz kavançalarda bumbayı koruyacak emniyet sistemleri kullanın.
Furler sistemlerinin üretici bakımını yaptırın.
Direk güvenliğini artırmak için babystay eklemeyi değerlendirin.
Tüm makaralar ve kasnaklarda sürtünme kontrolü yapın.
Direk kaybı durumunda kullanılacak acil arma (jury rig) planı hazırlayın.
GÜVERTE DONANIMLARI VE KORUMALAR
Tüm güverte ekipmanları kusursuz durumda olmalıdır.
Önerilen işlemler
Tüm güverte bağlantılarını söküp yeniden yataklayın.
Kaymaz güverte yüzeylerinin güvenli olduğundan emin olun.
Camları söküp yeniden sızdırmazlık yapın, gerekirse kapatın.
Vinç ve yüksek yük alanlarının alt desteklerini güçlendirin.
Tek kişi kullanımına uygun vinç boyutlarını değerlendirin.
Blok, araba ve makaraları dünya turu şartlarına uygun güçlendirin.
Kokpit koruması oluşturun.
Can korkulukları, pulpit ve pushpitleri dikkatlice inceleyin.
HALATLAR (RUNNING RIGGING)
Kullanılmış halatları incelemek aşınma noktalarını belirlemenize yardımcı olur.
Öneriler
Dünya turuna mümkün olduğunca tüm halatları yenileyerek başlayın.
Kalitesi kanıtlanmış üreticileri tercih edin.
Kullanım amacına uygun kılıf yapısına sahip halatlar seçin.
Sürtünme noktalarını koruyun.
MOTOR VE PERVANE
Motor yalnızca itiş için değil, bataryaları şarj etmek için de kritik önemdedir.
Öneriler
Katlanır pervane kullanmayı düşünün.
Şaft keçesini kontrol edin ve gerekirse değiştirin.
Motoru profesyonel servise kontrol ettirin.
Motor takozlarını yenilemeyi değerlendirin.
Motor dairesinin havalandırmasını iyileştirin.
Motorunuzu iyi tanıyın ve temel arızaları çözebilin.
Motora erişim kolay olsun.
Bol miktarda yedek parça taşıyın.
Yedek marş aküsü bulundurun.
BATARYA VE ŞARJ SİSTEMLERİ
Bataryalar zamanla performans kaybeder. Soğuk hava verimi ciddi şekilde azaltır.
Öneriler
Yarışa 6 aydan genç bataryalarla başlayın.
Mümkünse iki servis akü bankası kullanın.
Güney Okyanusu koşullarında verimin %60'a kadar düşebileceğini hesaba katın.
Tüm akü ve alternatör kablolarını yenileyin.
Yüksek çıkışlı alternatör değerlendirin.
Akıllı şarj regülatörü kullanın ve yedeğini taşıyın.
Tüm akü şalterlerini yenileyin.
Şarj devresi için field switch kullanın.
Aküleri doğru şarj/deşarj döngülerinde kullanın.
Güvenilir bir akü monitörü kurun.
ELEKTRONİK VE ELEKTRİK
Deniz ortamı elektronik ekipmanlar için oldukça zorludur.
Öneriler
Uzun mesafe deniz tecrübesine sahip uzman kontrolü yaptırın.
Gerekirse komple tesisatı yenileyin.
Sigorta ve şalter panolarına özel önem verin.
Bağlantı noktalarına erişim kolay olsun.
Yedek direk tepe rüzgar sensörü taşıyın.
Güncel elektrik şemalarını teknede bulundurun.
Sistemlerin nasıl çalıştığını detaylı öğrenin.
BİLGİSAYAR, UYDU HABERLEŞMESİ VE ROTA SİSTEMLERİ
Uydu haberleşmesi ve meteorolojik rota planlaması dünya turunun temel unsurlarındandır.
Öneriler
Uydu iletişim sistemi kullanın.
Yedek dizüstü bilgisayar taşıyın.
SSD disk tercih edin.
Bilgisayarı güvenli şekilde sabitleyin.
Bilgisayar ve uydu entegrasyonunu iyi yapılandırın.
Denizde tüm otomatik güncellemeleri kapatın.
GRIB hava dosyalarını kullanın.
Rota yazılımıyla hava verilerini entegre edin.
MaxSea, Adrena veya Deckman gibi yazılımları değerlendirin.
El tipi Iridium'un hız limitlerini göz önünde bulundurun.
Daha yüksek hız için gelişmiş uydu terminalleri kullanın.
YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI
Motor alternatörüne bağımlı kalmamak önemlidir.
Öneriler
Rüzgar jeneratörü
Güneş panelleri
Hidrojeneratör
Yakıt hücreleri (Fuel Cell)
gibi sistemlerden en az birini yedek enerji kaynağı olarak bulundurun.
Watt & Sea hidrojeneratörleri ve EFOY yakıt hücreleri yaygın çözümlerdir.
ISITMA VE HAVALANDIRMA
Dünya turu tropik sıcaklıklardan Güney Okyanusu'nun dondurucu şartlarına kadar her iklimi içerir.
Öneriler
Güvenli havalandırma sistemleri kurun.
Dizel çalışan kabin ısıtıcısı düşünün.
Konforun performans ve güvenlik için önemli olduğunu unutmayın.
YELKENLER
Yaklaşık 25.000-30.000 deniz millik dünya turu boyunca yelkenlerin dayanması gerekir.
Öneriler
Uzun ömürlü yelken üretebilen yelken ustaları ile çalışın.
Teknenin kullanım tarzına uygun yelken planı oluşturun.
Dünya turu deneyimi olan uzmanlardan destek alın.
Kaliteli malzemeden kaçınmayın.
Kapsamlı bir yelken tamir kiti taşıyın.
OTOPİLOT VE KENDİ KENDİNE DÜMENLEME
Dünya turunda en kritik sistemlerden biridir.
Öneriler
Birincil ve yedek dümenleme sisteminiz olsun.
Rüzgar dümeni (windvane) değerlendirin.
Sistemi çok iyi tanıyın.
Yedek parçalar taşıyın.
Monitor, Aries veya Hydrovane gibi sistemleri inceleyin.
Modern elektronik pilotlar çok başarılıdır.
Kurulum ve kalibrasyon profesyonelce yapılmalıdır.
Tam bağımsız yedek sistem bulundurun.
Arıza giderme bilgisine sahip olun.
Raymarine, B&G ve NKE güvenilir markalardır.
Elektrik sisteminin tamamen kaybı durumunda rüzgar dümeni önemli bir yedek oluşturur.
SU YAPICILAR (WATERMAKER)
Tatlı su üretimi ağırlığı azaltır ve güvenliği artırır.
Öneriler
Su yapıcı sistemi doğru kurulmalıdır.
Katadyn Powersurvivor 40E yaygın tercihtir.
Özel bir deniz suyu emiş hattı kullanın.
Motor su emişine bağlamak genellikle sorun yaratır.
Kullanılmayacaksa membranı koruyun.
Tuzluluk ölçer taşıyın.
KABİN ERGONOMİSİ
Aylarca teknede yaşayacağınız için konfor önemlidir.
Öneriler
Güvenli deniz yatağı oluşturun.
Harita masasının ergonomisini iyileştirin.
Her yerde tutunma kolları bulunsun.
Güvenli yemek hazırlama çözümleri oluşturun.
Kaymaz yüzeyler kullanın.
Tüm ekipmanları sabitleyin.
Kabini yaşanabilir ve güvenli hale getirin.
GIDA
Yiyecek stoku ciddi bir ağırlık oluşturur.
Öneriler
Gıda ağırlığını dikkatli planlayın.
Dondurularak kurutulmuş (freeze-dried) gıdalar kullanın.
Islak ve kuru gıdaları birlikte bulundurun.
Sıcak bölgelerde günlük yaklaşık 3000 kalori planlayın.
Güney Okyanusu'nda bunun yaklaşık iki katına ihtiyaç duyabilirsiniz.
Moral için sevdiğiniz yiyecekleri ve atıştırmalıkları yanınıza alın.
Bu rehber özellikle tek başına dünya turuna çıkacak denizciler için hazırlanmış olsa da, uzun mesafe okyanus seyri yapan tüm gezi tekneleri için çok değerli bir hazırlık kontrol listesi niteliğindedir. Özellikle senin gibi mavi su seyri düşünen bir yelkenci için dümen yatakları, otopilot yedekliliği, enerji üretimi ve arma kontrolleri en kritik başlıklar arasında yer alır.